چهل حدیث از پیامبر اکرم(ص)

۱- ِ ثَلَاثٌ مَنْ کُنَّ فِیهِ فَهُوَ مُنَافِق‏ : ْ إِذَا حَدَّثَ کَذَبَ وَ إِذَا وَعَدَ أَخْلَفَ وَ إِذَا اؤْتُمِنَ خَان‏


نشان منافق سه چیز است : ۱ – سخن به دروغ بگوید . ۲ – از وعده تخلف کند .۳ – در امانت خیانت نماید .

تحف العقول ص ۳۱۶


۲-  لَا یَنَالُ شَفَاعَتِی مَنْ أَخَّرَ الصَّلَاهَ بَعْدَ وَقْتِهَا


کسی که نماز را از وقتش تأخیر بیندازد، (فردای قیامت) به شفاعت من نخواهد رسید

محاسن ص ۸۰


۳- أبغض الحلال الی الله الطلاق .


منفورترین چیزهای حلال در پیش خدا طلاق است .

نهج الفصاحه ص ۱۵۷ ، ح ۱۶


۴- ِ خَیْرُ الْأَصْحَابِ مَنْ قَلَّ شِقَاقُهُ وَ کَثُرَ وِفَاقُه‏ .


بهترین یاران کسی است که ناسازگاریش اندک باشد و سازگاریش بسیار

تنبیه الخواطر معروف به مجموعه ورام ج ۲ ، ص ۱۲۳


۵- ابن آدم إذا أصبحت معافى فی جسدک آمنا فی سربک عندک قوت یومک فعلى الدّنیا العفاء


فرزند آدم وقتی تن تو سالم است و خاطرت آسوده است و قوت یک روز خویش راداری ، جهانگر مباش .

نهج الفصاحه ص ۱۵۹ ، ح ۲۳


۶-ابن آدم عندک ما یکفیک و تطلب ما یطغیک ابن آدم لا بقلیل تقنع و لا بکثیر تشبع‏


فرزند آدم ، آنچه حاجت تو را رفع کند در دسترس خود داری و در پی آنچه تو را به طغیان وا می دارد روز میگذاری ، به اندک قناعت نمیکنی و از بسیار سیر نمی شوی .

نهج الفصاحه ص ۱۵۹ ، ح ۲۴


۷- مَنْ رَدَّ عَنْ عِرْضِ أَخِیهِ الْمُسْلِمِ وَجَبَتْ لَهُ الْجَنَّهُ الْبَتَّه


هرکس آبروی مؤمنی را حفظ کند، بدون تردید بهشت بر او واجب شود.

ثواب الاعمال و عقاب الاعمال ص ۱۴۵ – الجعفریات(الاشعثیات) ص ۱۹۸


۸- اتّق دعوه المظلوم فإنّما یسأل اللَّه تعالى حقّه و إنّ اللَّه تعالى لا یمنع ذا حق حقّه‏


از نفرین مظلوم بپرهیز زیرا وی به دعا حق خویش را از خدا میخواهد و خدا حق را از حق دار دریغ نمی دارد .

نهج الفصاحه ص ۱۶۱ ، ح ۳۵


۹- اتقوا الحجر الحرام فی البنیان فانه اساس الخراب


از استعمال سنگ حرام در ساختمان بپرهیزید که مایه ویرانی است .

نهج الفصاحه ص ۱۶۲ ، ح ۳۸


۱۰- الْعِبَادَهُ سَبْعُونَ جُزْءً أَفْضَلُهَا جُزْءً طَلَبُ الْحَلَال‏


عبادت هفتاد جزء است و بالاترین و بزرگترین جزء آن کسب حلال است.

مستدرک الوسایل و مستنبط المسایل ج ۱۳ ، ص ۱۲ ، ح ۱۴۵۸۵


۱۱- اتَّقُوا فِرَاسَهَ الْمُؤْمِنِ فَإِنَّهُ یَنْظُرُ بِنُورِ اللَّه‏


از فراست مؤمن بترسید که چیزها را با نور خدا می نگرد .

کافی(ط-الاسلامیه) ج ۱ ، ص ۲۱۸ ، ح ۳


۱۲- اتّقوا الدّنیا فو الّذی نفسی بیده إنّها لأسحر من هاروت و ماروت.


از دنیا بپرهیزید ، قسم به آن کس که جان من در کف اوست که دنیا ازهاروت و ماروت ساحرتر است .

نهج الفصاحه ص ۱۶۳ ، ح ۴۴ {شبیه این حدیث در مجموعه ورام ج ۱ ، ص ۱۳۱}


۱۳- اتقوا دعوه المظلوم فإنها تصعد الی السماء کأنها شراره


از نفرین مظلوم بترسید که چون شعله آتش بر آسمان میرود .

نهج الفصاحه ص ۱۶۳ ، ح ۴۷


۱۴- لِکُلِّ شَیْ‏ءٍ زَکَاهٌ وَ زَکَاهُ الْأَبْدَانِ الصِّیَام‏


براى هر چیزى زکاتى است و زکات بدنها روزه است.

کافى(ط-الاسلامیه) ج ۴، ص ۶۲


۱۵- اثنان یعجلهما الله فی الدنیا البغی و عقوق الوالدین .


دو چیز را خداوند در این جهان کیفر میدهد : تعدی ، و ناسپاسی پدر و مادر .

نهج الفصاحه ص ۱۶۵ ، ح ۵۸


۱۶-أجرؤکم على قسم الجدّ أجرؤکم على النّار


هر کس از شما در خوردن قسم جدیتر است به جهنم نزدیکتر است .

نهج الفصاحه ص ۱۶۶ ، ح ۶۴


۱۷- أجملوا فی طلب الدنیا فإن کلا میسر لما خلق له .


در طلب دنیا معتدل باشید و حرص نزنید ، زیرا به هر کس هر چه قسمت اوست می رسد .

شرح فارسی شهاب الاخبار ص ۳۲۰ ، ح ۵۱۸


۱۸- هُوَ شَهْرٌ أَوَّلُهُ رَحْمَهٌ وَ أَوْسَطُهُ مَغْفِرَهٌ وَ آخِرُهُ الْإِجَابَهُ وَ الْعِتْقُ مِنَ النَّار


رمضان ماهى است که ابتدایش رحمت است و میانه‏اش مغفرت و پایانش آزادى از آتش جهنم.

کافى(ط-الاسلامیه) ج ۴، ص ۶۷ – بحار الانوار(ط-بیروت) ج ۹۳ ، ص ۳۴۲ ، ح ۱۴


۱۹- احب الاعمال الی الله الصلاه لوقتها ثم بر الوالدین ثم الجهاد فی سبیل الله


بهترین کارها در نزد خدا نماز به وقت است ، آنگاه نیکی به پدر و مادر ، آنگاه جنگ در راه خدا .

نهج الفصاحه ص ۱۶۷ ، ح ۷۰


۲۰- أَحَبُّ الْعِبَادِ إِلَى اللَّهِ الْأَتْقِیَاءُ الْأَخْفِیَاء


محبوبترین بندگان در پیش خدا پرهیزگاران گمنامند .

مجموعه ورام ج ۱ ، ص ۵


۲۱- انَّ الدینارَ وَ الدُّرهَمَ اَهْلَکا مَنْ کانَ قَبلکُمْ و هُما مُهْلِکاکُمْ.


همانا دینار و درهم پیشینیان شما را به هلاکت رساند و همین دو نیز هلاک کننده شماست.

کافی(ط-الاسلامیه) ج ۲ ، ص ۳۱۶ ، ح ۶


۲۲- احب الاعمال الی الله أدومها و ان قل .


محبوبترین کارها در پیش خدا کاریست که دوام آن بیشتر است ، اگر چه اندک باشد .

نهج الفصاحه ص ۱۶۷ ، ح ۷۳


۲۳- أحبّ الأعمال إلى اللَّه من أطعم من جوع أو دفع عنه مغرما أو کشف عنه کربا


بهترین کارها در پیش خدا آن است که (بینوایی را)سیر کنند ، یا قرض او رابپردازند یا زحمتی را از او دفع نمایند .

نهج الفصاحه ص ۱۶۸ ، ح ۷۶


۲۴- لَا فَقْرَ أَشَدُّ مِنَ الْجَهْلِ وَ لَا مَالَ أَعْوَدُ مِنَ الْعَقْل‏ 


هیچ تهیدستی سخت تر از نادانی و هیچ مالی سودمندتر از عقل نیست .

کافی(ط-الاسلامیه) ج ۱ ، ص ۲۵ و ۲۶ ، ح ۲۵ – محاسن ص ۱۷ – تحف العقول ص ۶


۲۵- احب الاعمال الی الله حفظ اللسان


بهترین کارها در پیش خدا نگهداری زبان است .

نهج الفصاحه ص ۱۶۸ ، ح ۷۸


۲۶-  أحبّ الجهاد إلى اللَّه کلمه حقّ تقال لإمام جائر


بهترین جهادها در پیش خدا سخن حقی است که به پیشوای ستمکار گویند .

نهج الفصاحه ص ۱۶۸ ، ح ۸۰


۲۷- أَحَبُّ الطَّعَامِ إِلَى اللَّهِ مَا کَثُرَتْ عَلَیْهِ الْأَیْدِی‏


بهترین غذاها در پیش خدا آن است که گروهی بسیار بر آن بنشیند .

نهج الفصاحه ص ۱۶۹ ، ح ۸۲


۲۸- احب اللهو الی الله تعالی إجراء الخیل و الرمی .


بهترین بازیها در پیش خدا اسب دوانی و تیراندازی است . 

نهج الفصاحه ص ۱۶۹ ، ح ۸۳


۲۹- طَلَبُ الْعِلْمِ فَرِیضَهٌ عَلَى کُلِّ مُسْلِمٍ أَلَا إِنَّ اللَّهَ یُحِبُّ بُغَاهَ الْعِلْم‏


طلب علم بر هر مسلمانی واجب است، همانا خدا جویندگان علم را دوست دارد.

کافی(ط-الاسلامیه) ج ۱ ، ص ۳۰ ، ح ۱


۳۰- احب الله تعالی عبدا سمحا اذا باع وسمحا اذا اشتری و سمحا اذا قضی و سمحا اذا اقتضی .


خداوند بندهای را که به هنگام خرید و هنگام فروش و هنگام دریافت سهلانگار است دوست دارد .

نهج الفصاحه ص ۱۶۹ ، ح ۸۵


۳۱- أَحَبُّ عِبَادِ اللَّهِ إِلَى اللَّهِ أَنْفَعُهُمْ لِعِبَادِه‏ .


از جمله بندگان آن کس پیش خدا محبوبتر است که برای بندگان سودمندتر است .

تحف العقول ص ۴۹ – نهج الفصاحه ص ۱۶۹ ، ح ۸۶


۳۲- أحثوا التراب فی وجوه المداحین .


بر چهره ستایشگران ، خاک بیفشانید .

نهج الفصاحه ص ۱۷۰ ، ح ۹۱


۳۳- أَحْزَمُ النَّاسِ أَکْظَمُهُمْ لِلْغَیْظ


آنکه در فرو بردن خشم از دیگران بیشتر است ، از همه کس دور اندیشتر است .

من لا یحضره الفقیه ج ۴ ، ص ۳۹۶ – امالی(صدوق) ص ۲۱


۳۴- اختبروا الناس بأخدانهم ، فإن الرجل یخادن من یعجبه


مردم را از معاشرانشان بشناسید ، زیرا کند هم جنس با هم جنس پرواز .

نهج الفصاحه ص ۱۷۳ ، ح ۱۰۶


۳۵- اخوف ما أخاف علی امتی الهوی و طول الامل .


بر امت خویش بیش از هر چیز از هوس و آرزوی دراز بیم دارم .

خصال ص ۵۱


۳۶-  ادْعُوا اللَّهَ وَ أَنْتُمْ مُوقِنُونَ بِالْإِجَابَهِ وَ اعْلَمُوا أَنَّ اللَّهَ لَا یَسْتَجِیبُ دُعَاءً مِنْ قَلْبِ غَافِلٍ لَاهٍ.


خدا را بخوانید و به اجابت دعای خود یقین داشته باشید و بدانید که خداوند دعارا از قلب غافل بی خبر نمی پذیرد .

بحارالانوار(ط-بیروت) ج ۹۰ ، ص ۳۲۱


۳۷- ادنی أهل النار عذابا ینتعل بنعلین من نار یغلی دماغه من حراره نعلیه .


از مردم جهنم آنکه عذابش از همه آسانتر است دو کفش آتشین بپا دارد که مغزوی از حرارت کفشهایش به جوش میآید .

نهج الفصاحه ص ۱۷۶ ، ح ۱۲۱


۳۸- ادنی جبذات الموت بمنزله مائه ضربه بالسیف .


آسانترین کشش های مرگ مانند صد ضربت شمشیر است .

نهج الفصاحه ص ۱۷۶ ، ح ۱۲۲


۳۹- إذا ابتلی أحدکم بالقضاء بین المسلمین فلا یقض و هو غضبان و لیسوّ بینهم فی النّظر و المجلس و الإشاره.


اگر یکی از شما به کار قضاوت میان مسلمانان دچار شود باید به هنگام غضب ازقضاوت خودداری کند و میان ارباب دعوا در نگاه و نشیمنگاه و اشاره تفاوتی نگذارد .

نهج الفصاحه ص ۱۷۶ ، ح ۱۲۵


۴۰- اذا أحب الله عبدا حماه الدنیا کما یظل أحدکم یحمی سقیمه الماء .


وقتی خداوند بندهای را دوست دارد ، دنیا را از او منع میکند چنانکه شما مریض خویش را از نوشیدن آب منع میکنید .

نهج الفصاحه ص ۱۷۹ ، ح ۱۳۷